UE chce ograniczyć prędkość aut z satelity. System sam zwolni

Komisja Europejska rozważa wprowadzenie obowiązkowego systemu, który za pomocą GPS automatycznie dostosuje prędkość samochodu do obowiązujących limitów. To kolejny krok po wprowadzonych w 2024 roku systemach ostrzegawczych, mający na celu radykalne zwiększenie bezpieczeństwa na drogach. Propozycja, która może wejść w życie około 2030 roku, budzi jednak gorącą debatę na temat prywatności i kontroli.

Jak ma działać automatyczny ogranicznik prędkości?

Planowany system, określany w mediach jako „elektroniczny kaganiec”, ma być znacznie bardziej zaawansowany niż obecne rozwiązania. Jego działanie będzie opierać się na połączeniu kilku technologii: GPS, cyfrowych map, sieci 5G oraz kamer rozpoznających znaki drogowe. W momencie, gdy pojazd wjedzie na odcinek drogi z niższym dozwolonym limitem prędkości, elektronika pokładowa automatycznie ograniczy moc silnika, uniemożliwiając kierowcy jego przekroczenie.

Twórcy przepisów przewidzieli jednak furtkę bezpieczeństwa. Kierowca będzie mógł krótkotrwale wyłączyć ograniczenie, na przykład w sytuacji awaryjnej, która mogłaby wymagać gwałtownego przyspieszenia w celu uniknięcia kolizji.

Od ostrzeżeń do realnej interwencji

Pomysł Komisji Europejskiej nie jest całkowicie nowy, a stanowi rozwinięcie już istniejących regulacji. Już od 2024 roku wszystkie nowe samochody sprzedawane na terenie Unii Europejskiej muszą być wyposażone w system Inteligentnej Asysty Prędkości (ISA). Obecny system ISA również wykorzystuje GPS do śledzenia obowiązujących ograniczeń, ale jego rola kończy się na informowaniu kierowcy za pomocą sygnałów dźwiękowych o przekroczeniu dozwolonej prędkości. Nie ingeruje on w pracę silnika. Proponowane zmiany, które mogą wejść w życie około 2030 roku, zastąpią pasywne ostrzeżenia aktywną interwencją.

Nowe systemy bezpieczeństwa obowiązkowe już od 2026 roku

Zanim na drogi wyjadą samochody z automatycznym ogranicznikiem prędkości, kierowców czeka inna ważna zmiana. Już od 7 lipca 2026 roku w życie wchodzą przepisy nakładające obowiązek montowania w nowych autach kolejnych zaawansowanych systemów bezpieczeństwa. Ich celem jest monitorowanie samego kierowcy. Na liście obowiązkowego wyposażenia znajdą się:

• Systemy monitorujące zmęczenie, rozkojarzenie lub senność kierowcy za pomocą specjalnych kamer śledzących jego zachowanie.
• Mechanizmy uruchamiające alarm dźwiękowy w przypadku wykrycia dekoncentracji.
• Systemy zdolne do samodzielnego hamowania awaryjnego w niektórych sytuacjach.

Bezpieczeństwo za cenę wolności?

Głównym celem unijnych legislatorów jest realizacja wizji „zero ofiar” na drogach i drastyczne ograniczenie liczby wypadków. Jednak tak głęboka ingerencja w sposób prowadzenia pojazdu budzi poważne kontrowersje, które w mediach anglojęzycznych określane są mianem „Wielkiego Brata”.

Debata wokół projektu skupia się na granicy między zwiększaniem bezpieczeństwa a nadmierną kontrolą, rodząc pytania o prywatność, bezpieczeństwo danych i swobodę decyzyjną kierowcy.

Spór o to, gdzie leży granica dopuszczalnej ingerencji w styl jazdy, z pewnością będzie towarzyszył dalszym pracom nad przepisami. Cel jest szczytny – ratowanie ludzkiego życia – ale metody jego osiągnięcia pozostają przedmiotem ożywionej dyskusji w całej Europie.

Źródła

Byron Hurd, “The EU (Still) Wants to Control Your Speed Via Satellite”, The Drive, 2026. https://www.thedrive.com/news/the-eu-still-wants-to-control-your-speed-via-satellite

“Koniec z szybką jazdą. UE chce wykorzystywać satelity do ograniczania prędkości”, Wirtualna Polska, 2026. https://informacje.wp.pl/motoryzacja/koniec-z-szybka-jazda-ue-chce-wykorzystywac-satelity-do-ograniczania-predkosci-7303046399642016a

“Unia wprowadza nowe obowiązki. Twoje auto samo zahamuje!”, Super Biznes, 2024. https://superbiz.se.pl/wiadomosci/unia-wprowadza-nowe-obowiazki-twoje-auto-samo-zahamuje-aa-6jtu-6dso-WY2G.html

“UE wprowadza nowy obowiązek w samochodach. Przepisy wejdą w życie w lipcu 2026”, Polski Obserwator, 2024. https://polskiobserwator.de/ue-wprowadza-nowy-obowiazek-w-samochodach-przepisy-wejda-w-zycie-w-lipcu-2026/