Boom na AI paraliżuje motoryzację. Ceny chipów wystrzeliły

Globalny przemysł motoryzacyjny ponownie staje w obliczu poważnego kryzysu niedoboru półprzewodników. Tym razem winowajcą nie jest pandemia, lecz gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji, który winduje ceny kluczowych komponentów i grozi powrotem długich kolejek w salonach samochodowych.

Sztuczna inteligencja pochłania kluczowe komponenty

Nowy kryzys ma swoje źródło w bezprecedensowym zapotrzebowaniu na chipy pamięci ze strony firm technologicznych budujących centra danych dla AI. Giganci technologiczni, starając się zaspokoić apetyt sztucznej inteligencji na moc obliczeniową, dosłownie „odkurzają” rynek z układów scalonych, w szczególności pamięci DRAM. Jak wynika z raportu firmy doradczej Kearney, ta rywalizacja doprowadziła do drastycznego wzrostu cen.

W okresie zaledwie czterech miesięcy, między wrześniem 2025 a styczniem 2026 roku, ceny spotowe pamięci DRAM wzrosły o około 450%. Sytuację komplikuje fakt, że rynek ten jest zdominowany przez zaledwie trzech głównych dostawców, którzy kontrolują niemal całą światową produkcję.

Widmo kolejek w europejskich salonach

Konsekwencje tego zjawiska mogą być szczególnie dotkliwe dla europejskiego przemysłu motoryzacyjnego. Eksperci ostrzegają, że rok 2026 może zakończyć się dla branży w „opłakanym stanie”, z realną groźbą powrotu długiego oczekiwania na zamówione pojazdy. Dla konsumentów oznacza to nie tylko frustrację, ale i potencjalne dalsze wzrosty cen samochodów.

Poprzednie kryzysy związane z niedoborem chipów pozostawiły po sobie bolesne doświadczenia, które teraz mogą się powtórzyć. Wśród najpoważniejszych skutków minionych niedoborów znalazły się:

• Załamanie produkcji podzespołów i gotowych aut.
• Upadek wielu mniejszych firm w łańcuchu dostaw.
• Znaczący wzrost cen nowych i używanych samochodów.
• Redukcje personelu w salonach dealerskich.

Producenci walczą o dostawy, rządy interweniują

Producenci samochodów, tacy jak Ford i General Motors, próbują reagować, zwiększając swoje prognozy zamówień na surowce na 2026 rok i opierając się na systemach zarządzania ryzykiem, które wdrożono po kryzysie z czasów pandemii. Wielu z nich zapewnia, że na razie łańcuchy dostaw pozostają nienaruszone, jednak sytuacja pogarsza się z miesiąca na miesiąc.

Kluczową rolę w obecnym kryzysie odgrywają nie tylko zaawansowane procesory, ale również proste półprzewodniki, takie jak diody i tranzystory, niezbędne do sterowania m.in. układem kierowniczym czy przełącznikami w kabinie.

W tym kontekście na znaczeniu zyskuje firma Nexperia, jeden z największych na świecie producentów tego typu komponentów. Jej strategiczna rola dla branży motoryzacyjnej stała się tak istotna, że zainteresował się nią holenderski rząd, podejmując kroki w celu zabezpieczenia kontroli nad tym kluczowym dostawcą.

Źródła

Anderson B., “AI Is Eating All The Chips Your Next Car Needs”, Carscoops, 2026, https://www.carscoops.com/2026/07/ai-chip-shortage-automakers/

“Europa znów bez chipów. Kolejny kryzys zatrzyma produkcję aut”, Rzeczpospolita, https://moto.rp.pl/tu-i-teraz/art43199631-europa-znow-bez-chipow-kolejny-kryzys-zatrzyma-produkcje-aut

“Trzeci kryzys półprzewodników w pięć lat. Alarm dla producentów aut”, Radio Kierowców, https://radiokierowcow.pl/artykul/3695867,trzeci-kryzys-polprzewodnikow-w-piec-lat-alarm-dla-producentow-aut

“Niedobór pamięci komputerowej podbija ceny elektroniki. Co czeka konsumentów?”, Business Insider Polska, https://businessinsider.com.pl/technologie/niedobor-pamieci-komputerowej-podbija-ceny-elektroniki-co-czeka-konsumentow/cv6hb6g